dinsdag 12 januari 2016

Slangengif




Het kalfje ligt stil in het stro. Normaal komen kalveren nieuwsgierig overeind, als er iemand naar ze toe komt. Dit kalf reageert niet. Dat is vreemd. Ik por haar een beetje in de zij, geen reactie. Haar neus voelt koud aan, maar haar ogen zijn wel open en ze kijkt me aan.
Het ene oog heeft zwarte, het andere oog witte wimpers, zie ik. Het is een mooi zwart wit kalfje, een kruising van Holstein Friesian met Blaarkop. Dat zijn meestal sterke beesten. In gedachten noem ik haar Wimpie.

‘Gisteren was hij nog kwikfit,’ zegt mijn boer, die erbij komt staan, ‘Hij heeft gewoon zijn portie gedronken. Ik ben benieuwd wat de veearts er van vindt.’
Dan tilt hij Wimpie uit haar iglo en legt haar op een bult stro. Het arme beest laat ondertussen een melkachtige diarree lopen. De hond komt erbij staan en begint aan de smurrie te likken. Ik jaag hem weg en probeer mijn weerzin te onderdrukken.

‘Misschien heeft ie te veel gedronken gisteren. Of was de melk te vet. Kijk, zijn buik is opgezwollen.’
‘Kunnen ze daar zo ziek van worden?’ vraag ik verbaasd.
‘Dat kan,’ maar misschien is er ook nog wat anders aan de hand.
De veearts vraagt zich dat ook af en na een test, blijkt Wimpie cryptosporidium te hebben. Dat is een ééncellig organisme, waardoor kalveren diarree kunnen krijgen. Dat hoeft overigens niet. Als hun weerstand hoog genoeg is, blijven ze wel gezond.

Vroeger zouden we in zo’n geval meteen antibiotica geven. Daar knappen ze eigenlijk altijd van op. Maar aan antibiotica kleven, op de lange termijn, veel nadelen. Ze veroorzaken resistentie bij bacteriën. Deze immune bacteriën zijn ongevoelig voor antibiotica. Antibiotica die mensen, bij gemene infecties, soms hard nodig hebben. Daarom hebben we besloten voor ons vee geen antibiotica meer te gebruiken. Maar wat doe je dan bijvoorbeeld met een ziek kalfje als dit?

De veearts besluit haar een darmontspanner te geven, samen met cafeïne, als pepmiddel. Ook krijgt ze pyrogenium. Dat is een geneesmiddel op basis van slangengif. Het zou de weerstand stimuleren, zodat Wimpie zichzelf kan genezen. En omdat ze zichzelf niet meer warm kan houden, dekken we haar toe, met stro en een dekentje.

Kalveren kunnen op zich goed tegen de kou, maar in combinatie met vocht en tocht is het dodelijk. We geven ze daarom altijd lekker veel droog stro en zorgen er voor dat de schuifdeuren van de stal ’s winters niet tegen elkaar openstaan. Als extra voorzorgmaatregel heeft mijn boer vandaag kalverbodywarmers gekocht. Echt waar, die bestaan!

’s Avonds is Wimpie dood.

Hebben we de verkeerde keuze gemaakt? Was ze sowieso dood gegaan? Waarom was haar weerstand zo laag? Wat was de directe aanleiding voor haar ziekte?
We weten de antwoorden niet. Toch maar weer antibiotica inzetten bij zieke kalveren, lijkt ons echter niet de oplossing. Het is te gemakkelijk. We moeten nog beter voor ons vee zorgen, zodat ze niet ziek worden. Dat wordt de uitdaging.

Ik ben benieuwd hoe die bodywarmers staan.


Groentje

1 opmerking:

  1. Zelfs met goede zorgen kan het mis gaan. Dat is natuurlijk altijd triest, maar dat zie je natuurlijk ook bij mensen: je doet alles zoals je moet doen (volgens de meest gangbare wetenschap) en toch gaat het ergens mis. En dat is heel beroerd als jij of één van je naasten (of je kalfje) net diegene is.

    Gelukkig gaat het meestal goed.
    Bijzonder, slangengif voor weerstand, trouwens. Zou niet het eerste zijn waar ik op kwam :-)

    BeantwoordenVerwijderen